|
poniedziałek, 05 lipca 2010 20:49 |
|
60-letnia kobieta zgłosiła się na Izbę Przyjęć z powodu epizodów kilkukrotnych w ciągu ostatnich tygodni omdleń bez utraty przytomności i ogólnego osłabienia z towarzyszącymi bólami i zawrotami głowy.
W wywiadach chora zgłasza: obniżoną tolerancję wysiłku, zwiększenie masy ciała o 2 kg w ciągu ostatniego miesiąca, uczucie powiększenie brzucha. Przewlekle przyjmuje Acenokumarol z powodu napadowego migotania przedsionków, mesalazynę i okresowo hydrokortyzon we wlewkach p.r. z powodu colitis ulcerosa rozpoznanego przed wielu laty. Nie przyjmuje innych leków, dotychczas nie miała żadnych dolegliwości poza okresowymi biegunkami. Wywiady rodzinne: bez znaczenia
W badaniu przedmiotowym: ciastowate obustronne obrzęki kk. dolnych, bez cech sinicy, RR 90/70, HR 75', osłuchowo: szmerów patologicznych znad serca i płuc nie stwierdza się, wątroba nieznacznie powiększona, objaw Chełmońskiego (+), wodobrzusze (?).
Pytania: Jakie powinno być rozpoznanie wstępne? Jakie dodatkowe (racjonalne) badania i w jakiej kolejności należy wykonać aby zbliżyć się do rozpoznania końcowego?
|
Komentarze
twoje rozumowanie byłoby ok, gdyby nie fakt, że pacjentka neguje objawy krwawienia z p.pok (fusowate wymioty, smoliste stolce, krew w stolcu). Chełmoński jest dodatni nie tylko przy kamicy.
Proponuje podawanie dalszych rozpoznań wstępnych i propozycji badań dodatkowych, uzupełnienia wywiadów itp.
Badanie moczu ogólne - ocena białkomoczu.
Kał na krew utajoną.
Morfologia z rozmazem+lipido gram+proteinogr am.
OB, CRP, bilirubina, Alat, Aspat, GGTP, ALP, amylaza i lipaza trzustkowa, BNP, fibrynogen, glukoza, mocznik, kreatynina, jonogram, Ca2+, TSH.
U pacjentów z collitis ulcerosa, czesto współistnieje stwardniające zapalenie dróg żółciowych, dlatego ocenić wątrobę w USG i należałoby wykonać ECPW, ANA, p-ANCA, SMA, AMA, [wczesniej w proteinogramie frakcje globulin - szczegolnie gamma]. Może to też być pierwotna marskość żółciowa wątroby - co mogą już zróżnicować pzreciwciała. W dodatku do tego biopsja wątroby, pod kątrola INR i układu krzepnięcia.
W badaniu fizykalnym - objaw chełbotania?, w USG - płyn w otrzewnej?, objaw wątrobowo- szyjny?, żylaki - odbytu, przełyku, na powierzchni skóry?, osłuchowo tętnice szyjne i podobojczykowe? - szukamy szmerów patologicznych, ciśnienie i tętno na obu kończynach górnych, stan nawodnienia - mimo obrzęków może być odwodniona.
Podejrzewam - stwardniające zapalenie dróg żółciowych/pierwotna marskość żółciowa wątroby, w wyniku którego zastój żółci manifestuje się osłabieniem i zmęczeniem. Obrzęki powstały albo na skutek niewydolności serca albo niewydolności wątroby, nadciśnienie wrotne i stąd wodobrzusze. Zasłabnięcia.. w morfologii zobaczymy, czy ma niedokrwistość, bo to może być przyczyną, plus niewydolna wątroba - przepełnienie żył szyjnych i zastój żółci, które już same w sobie dają takie objawy. Jeśli tu nie znajdziemy przyczyny, należałoby się zastanowić nad tomografią głowy i obrazowaniem naczyń głowy. Przybranie na wadze 2 kg, to wynik albo obrzęków, albo przyjmowania hydrokortyzonu.
Tyle na początek, najpierw trzeba wykluczyć najbardziej prawdopodobne przyczyny.
Kał na krew utajoną (-)
Badanie ogólne moczu - ciężar właściwy 1,015, białko ++, ciała ketonowe -, urobilinogen N, WBC 4 wpw, RBC 3 wpw, glukoza -, wałeczki szkliste, bakterie -
Morfologia HCT 32%, Hb 12 g%, RBC 3,95 M/ul, WBC 15 K/ul, BASO 0%, EOS 2%, LEU 30%, MONO 8%, NEU 60%, PLT 145 K/ul, MCV 90fl, MCH 30, MCHC 32g%
OB 22 mm, CRP 20,1 mg/l, AlAT 62 j.m, AspAT 70 j.m., GGTP, ALP, amylaza w normie, TSH 4,0 mU/l fibrynogen 515 (N:200-400), NT-pro BNP 222 j.u (N do 125), glukoza 74 mg%, kreatynina 2,1 mg%, jonogram - Na - 133 mM/l, K - 3,9 mM/l, Ca - 2,0 mM/l, białko całkowite 5,2 g/l, albuminy 2,9 g/l, globuliny N INR 2,8 s, mocznik N
W USG j.brzusznej - płyn w jamie otrzewnej, wątroba powiększona, bolesna o jednorodnej echogeniczności , bez zmian ogniskowych - brzeg wątroby gładki wystaje ok. 6 cm poniżej łuku żebrowego, bez cech zastoju żółci, PŻW prawidłowy, śledziona niepowiększona, aorta brzuszna i węzły chłonne zaotrzewnowe niepowiększone. Nerki bez zmian ogniskowy, nieco powiększone, bez cech zastoju moczu w UKM
W bad fizykalnym - objaw chełbotania (-), ale opukowo wyraźna granica płynu, obj. wątrobowo - szyjny (+),
szmerów patologicznych brak, RR j.w. jednakowe na obu rękach, patologicznych zmian skórnych, żylaków brak, tkanka podskórna i skóra o prawidłowym napięciu i uciepleniu.
Pacjentka hydrokortyzon przyjmuje jedynie okresowo i to we wlewkach doodbytniczych, gdy dojdzie do nawrotu colitis, na stałe przyjmuje jedynie mesalazynę (kw. 5-aminosalicylowy ).
Proponuję jak zawsze wpierw uzupełnić wywiad, a potem pomyśleć nad kolejnymi badaniami.
Niedokrwistośc, podwyższony fibrynogen - nieswoiste parametry - mogą być wynikiem ostrego stanu zapalnego, itp. Może nadkrzepliwość doprowadziła do zatoru, zakrzepu?
Niskie płytki.
Proszę dodatkowo o D-dimery, może to DIC, APTT, zdjęcie płuc.
Co z migotaniem przedsionków i oceną samopoczucia pacjentki? Czy pacjentka potrafi podac sytuacje w ktorych wystepowaly zaslabniecia, czy oceniane byly tetnice szyjne, czy pacjentka nie wiezla za duzo leku, zapomniala leku, wziela jakies leki na wlasną rękę? Czy pacjentka nie przebyła w ostatnim czasie zawału serca? W jakiej kolejności pojawiały się objawy i jakie one byly, czy obrzęki nasiliły się ostatnio, czy są od dłuższego czasu.
Widzimy cechy niewydolności prawej komory z zastojem żylnym. TSH na górnej granicy normy, dlatego pokusiłbym się jeszcze o fT3 i fT4. Posiew moczu na wszelki wypadek.
Echo serca (wciąż nikt nie podał badania, które z dodatkowych należy wykonać bezwzględnie jako pierwsze):
Pogrubienie ścian lewej komory serca. Prawidłowa grubość komory prawej. Prawidłowe gradienty zastawkowe. Pogrubienie płatków zastawki trójdzielnej z niewielką falą wsteczną. Roztrzeń prawego przedsionka.Wyraźne zaburzenia relaksacji globalnej mięśnia serca. EF 60%, osierdzie bzm. Żyła główna dolna 27 mm, aorta wstępująca i łuk w normie.
Z bad. lab.: D-dimery: N, APTT 30s, fT3, fT4 - N, posiewy moczu (---)
RTG ap płuc: bz
Pacjentka miała migotanie ostatni raz pół roku temu (zastosowano skuteczną kardiowersję elektryczną wówczas), samopoczucie pogorszyła się w ciągu ostatnich 2 m-cy, zasłabnięcia najczęściej występowały rano przy wstawaniu z łóżka, kilka razy w kościele - nigdy nie straciła przytomności. TT. szyjne były oceniane ze skierowania neurologa (diagnostyka omdleń) i jest wszystko ok. Chora jest bardzo systematyczna w przyjmowaniu leków - Acenokumarol przyjmuje w schemacie 1-0,5-0,5-1-0, raz na miesiąc kontroluje INR, na własną rękę wzięła czasem Apap na ból głowy. Pacjentka nigdy nie przebyła zadnego zawału czy innego incydentu sercowo - naczyniowego. Chora podaje że nogi jej puchły już od kilku miesięcy, rano ma opuchnięte oczy. Nie potrafi podać w jakiej kolejności jej się te objawy pojawiały - raczej wszystko w tym samym czasie.
Czekam na dalsze propozycje i pytania.
Nie wiem o jakie badanie chodzi, ktore powinno byc zlecone na samym poczatku, nie pytalem jeszcze o gazometrie i pH krwi, HCO3-, , poziom żelaza, TIBC.
Skoro zasłabnięcia są po wstawaniu i w kościele może niewydolność aparatu baroreceptorów - ortostatyczne, dlatego test pochyleniowy jeszcze wartaloby wykonac. Jaka jest masa ciała pacjentki i wzrost, BMI? Parametry wątrobowe sa raczej dobre.. dlatego staram sie nie przesadzac i kolejno wykluczac dane jednostki chrorbowe [bo wykonanie biopsji watroby w tym przypadku zostaje na pozniej], sprawdzcie jeszcze oczy [pierscien Kaysera - Fleischera, dno oka]. Neurolog pewnie tomografie ocenił i nie znalazł tam nieprawidłowosc i, skoro nie mówisz.. Badanie neurologiczne? Wywiad rodzinny, choroby przewlekłe w rodzinie, ocena układu pokarmowego. Nie wiem, chyba tyle z możliwych tanich badan. Pacjenci czasem sami wskazują na przyczyne, wiec moze pacjentka powiedziala cos na co warto zwrocic uwage?
Ad rem - niewydolność serca NYHA II/III prawokomorowa, GFR=62 ml/min/1,73 m2, czyli III stadium NN - biopsja nerki nie jest głupim pomysłem, ale mamy bezwzględne przeciwwskazani e - INR=2,8, poza tym nie mozemy robić nic na slepo, wpierw trzeba coś podejrzewać, co ma badanie hist-pat ew. potwierdzić.
Neurologicznie ok, BMI w normie, omdlenia są ortostatyczne - jest to ważna obserwacja. Okulistycznie - bz.
Wywiad rodzinny - bez znaczenia. Przewód pokarmowy oceniany był kolonoskopowo przez rokiem - dokonano polipektomii (polipy hiperplastyczne ), bez cech neo - pacjentka od przeszło 20 lat ejst pod kontrolą gastroenterolog a. Pacjentka nic odkrywczego sama nie podaje.
O badanie które powinno być wykonane na początku - chodziło mi o EKG - oto jego wynik: RZM 75/min, lewogram patologiczny, LAH, niski woltaż zespołów QRS zwł. w odpr. kończynowych, zespoły QS w odpr. V1-V3, wydłużony odstęp PR.
Oprócz BNP ( o którym wyżej pisałem i który okaże sie tu jednak ważny) nalezało zrobić jeszcze troponiny i CK, CK-MB - oba są podwyższone znamiennie.
Proponuję podsumować co już wiemy i w jakim kierunku należy iść dalej.
Cóż. Podsumowując: pacjentka z II/III stopniem niewydolności serca wg NYHA, z omdleniami ortostatycznymi , niewydolnością nerek w stadium III, collitis ulcerosa, stan po usunięciu polipa hiperplastyczne go jelita grubego [jak mniemam]. Może należy spróbować obniżyc INR, pod częstą kontrolą echo i zrobić biopsję nerki, zeby dowiedziec sie jaka jest przyczyna ich niewydolnosci, choc nie wiem,czy to jest wazniejsze niz inne dolegliwosci. Pewnym jest,ze jesli stan nerek bedzie sie pogarszal, brak skutecznego leczenia [jesli bedzie mozliwe] znacznie utrudni zycie pacjentki i zmusi ja do dializoterapii. Dlatego rozwazenie biopsji nerki jest chyba niezbedne.
Coz, nie wiem, czy hipotonie ortostatyczna, oprocz testu pionizacyjnego sie jakos diagnozuje. Zalecenia ciezko bedzie ustalic, ze wzgledu na towarzyszaca niewydolnosc serca i nerek. Zapobiezeniem spadkow cisnien, bedzie permanentne jego podwyzszenie, np. zwiekszajac podaz soli, wysilek fizyczny dostosowany do wieku, unikanie zimna, kofeina - jako nieselektywny antagonista adenozyny. Zarowno czesc z tych wskazan jest przeciwwskazana w dwoch pozostalych schorzeniach, jak i leczenie towarzyszacych schorzen jest niekorzystne dla tej sytuacji [leki moczopedne, przeciwnadcisni eniowe, azotany]. Chyba jedynym wyjsciem jest dluzsza hospitalizacja i proba takiego dostosowania leczenia i aktywnosci fizycznej, edukacja pacjentki aby zminimalizowac ryzyko hiopotonii ortostatycznej. Juz sama swiadomosc, na czym polega to schorzenie pozwoli pacjentce unikac sytuacji sprzyjajacej jej wystapieniu.
Z biopsją poczekajmy, teoretycznie można z Acenokumarolu przejść na heparynę sc i zmniejszyć INR pod jednoczesną kontro.ą APTT i próbować, ale nie jest to niezbędne w postawieniu diagnozy póki co.
Tak przy okazji to warto pamiętać że zapalenie m.serca może być przyczyną nagłych omdleń u osób zwłaszcza młodych z gorączką, a bez innych dolegliwości na zwłaszcza na przełomach zimy i wiosny lub jesieni.
pozytywnych wykazuje biopsja nerki lub wątroby (90%).
Wysoką skuteczność osiągają również mniej inwazyjne procedury,
takie jak: biopsja tkanki tłuszczowej brzucha (60-80%),
odbytnicy (50-70%), szpiku kostnego (50-60%) lub skóry (70-
80%)
Skoro najbardziej swoiste wyniki daje biopsja watroby i nerek, zrobilbym ktoras z nich, a moze obie. Ale nie wiem na ten temat za duzo, bo nie bralem ze soba do domu za wielu ksiazek, a w internecie nie ma ciekawych informacji. Rozni sie czyms biopsja w przypadku amyloidozy od innych biopsji?
A załóżmy że mielibyśmy bezwzględne przeciwwskazani a do biopsji serca - w tej sytuacji jakie 2 inne badania dodatkowe umożliwiłyby potwierdzenie podejrzenia amyloidozy serca?
Co do typu amyloidozy to owszem można oznaczyć różne białka, jednak czy jest to konieczne? Jaki typ amyloidozy należy podejrzewać u naszej pacjentki?
Co do leczenia to są owszem nowe metody polegające na zmniejszaniu stężenia białek monoklonalnych amyloidozy w surowicy przy użyciu różnych metod elektroforezy, jednak ich skuteczność jest niewielka, zwłaszcza w przypadku zaawansowania choroby (jak tu) - zajęcie serca rokuje już bardzo źle. Innych metod (może skuteczniejszyc h) szczerze mówiąc nie znam.
Co do diagnostyki:
Do ostatecznej weryfikacji i potwierdzenia rozpoznania służy biopsja narządu i ocena histopatologicz na
Preferowane jest pobranie materiału z zajętego narządu (najczęściej nerek), ale ze względu na duże ryzyko pęknięcia i krwawienia zaleca się biopsję podskórnej tkanki tłuszczowej brzucha i śluzówki odbytnicy. Próbki materiału można uzyskać również ze ślinianek, żołądka, szpiku kostnego. Najwcześniej złogi lokalizują się w obrębie drobnych naczyń, co prowadzi do ich zaniku, niedokrwienia i martwicy.
To wszystko zostało już wykonane, rozpoznanie jest. Jeżeli chcemy się upewnić, czy rzeczywiscie serce i nerki zawodzą w związku z amyloidozą, ewentualnie przeprowadzic roznicowanie z innymi chorobami, wtedy kłujemy te narządy, które sa uszkodzone.
Są nowe metody diagnostyczne, ale jedna jest bardzo droga i rzadko dostępna - scyntygrafia , polegająca na dożylnym podaniu SAP znakowanego radioaktywnym jodem. Charakteryzuje się bardzo wysoką czułością, lokalizuje i określa ilość amyloidu w całym organizmie oraz służy do monitorowania odpowiedzi na leczenie w przebiegu lat i miesięcy, druga metoda - łatwiejsza i tania - oznaczanie SAA we krwi. Osoczowe białko amyloidowe (SAA) jest produkowane jako białko ostrej fazy w wielu tkankach, głównie w wątrobie. Pod wpływem mediatorów stanu zapalnego, głównie Il-1, Il-6, TNF-?, w mniejszym stopniu Il-11, INF-?, CNF, LIF, onkostatyny M, transkrypcja mRNA dla SAA w hepatocytach wzrasta nawet 1000-krotnie. Udowodniono, iż SAA ma wpływ chemotaktyczny na neutrofile, stymuluje ich degranulację, fagocytozę i uwolnienie wewnątrzkomórko wych cytokin. W niektórych przypadkach stężenie SAA we krwi może być lepszym wyznacznikiem aktywności stanu zapalnego niż OB czy CRP, może również służyć jako marker rozsiewu nowotworowego.
Ta metoda jednak jest mało swoista, bo SAA występuje także w zdrowych tkankach.
O to chodziło w Twoim pytaniu?
U naszej pacjentki stwierdzono: ciężką niewydolność serca o nieznanej etiologii z zaburzeniem funkcji rozkurczowej z pogrubieniem ścian ze zmianami w EKG - lewogram patologiczny, LAH, niski woltaż zespołów QRS zwł. w odpr. kończynowych, zespoły QS w odpr. V1-V3, wydłużony odstęp PR, ze znamiennie podwyższonymi markerami martwicy mięśnia serca. Zmiany te są związane z deponowaniem amyloidu w m. serca i w układzie bodźcoprzewodzą cym, stąd manifestacja blokiem przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa i blokiem p-k I st. W obliczu podwyższonych troponin, CK-MB i NT-proBNP należało też rozważyć OZW (kazuistycznie występujący zawał prawej komory powikłany ostrą niewydolnością prawokomorową) i zapalenie m.serca, jednak obraz EKG, echo i wywiady umożliwiły ich wykluczenie. Być może podawane w wywiadach napadowe AF było pierwszym sygnałem odkłądania się amyloidu w sercu. Podobne zmiany w obrazie echo serca i EKG mógłby wystąpić również w innych tego typu zwyrodnieniach np. w zaawansowanej hemochromatozie czy kolagenozach z zajęciem serca.
Z innych objawów omdlenia ortostatyczne i niskie ciśnienie - związane z odkładaniem amyloidu w OUN - neuropatia wegetatywna. No i typowe uszkodzenie nerek z zespołem nerczycowym.
Co do zaawansowanych badań, które mogą być tylko pewna alternatywą wobec biopsji serca to faktycznie tak jak zostało wyżej napisane - to scyntygrafia, drugim takim badaniem o większej wartości prognostycznej jest MRI serca z podanym iv gadolinium.
Przypadek w tej sytuacji uważam za rozwiązany. Gratuluję !
Kanał RSS z komentarzami do tego postu.